الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
35
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
[ سوره البقرة ‹ 2 › : آيه 195 ] وَ أَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّه وَلا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ وَأَحْسِنُوا إِنَّ اللَّه يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ ‹ 195 › ترجمه : 195 - و در راه خدا ، انفاق كنيد ! و ( با ترك انفاق ) ، خود را به دست خود ، به هلاكت نيفكنيد ! و نيكى كنيد ! كه خداوند ، نيكوكاران را دوست مىدارد . تفسير : انفاق و رهايى از تنگناها اين آيه تكميلى است بر آيات جهاد كه قبلا تفسير آن گذشت ، زيرا جهاد به همان اندازه كه به مردان با اخلاص و كار آزموده نيازمند است به اموال و ثروت نيز احتياج دارد ، جهاد هم نفرات آماده از نظر روحى و جسمى لازم دارد ، و هم انواع سلاح و تجهيزات جنگى ، درست است كه عامل تعيين كننده سرنوشت جنگ در درجه اول سربازاناند ، ولى سرباز بدون وسايل و تجهيزات كافى ( اعم از سلاح ، مهمات ، وسيله نقل و انتقال ، مواد غذايى ، وسايل درمانى ) كارى از او ساخته نيست . لذا در اسلام تامين وسايل جهاد با دشمنان از واجبات شمرده شده و از جمله در آيه مورد بحث با صراحت دستور مىدهد ، و مىفرمايد : « در راه خدا انفاق كنيد و خود را به دست خويش به هلاكت نيفكنيد » ( * ( وَأَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّه وَلا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ ) * ) . مخصوصا در عصر نزول اين آيات ، بسيارى از مسلمانان ، شور و شوق جهاد در سر داشتند ، ولى چون وسايل جنگ را هر كس شخصا فراهم مىكرد و بعضى فقير و نيازمند بودند . آن چنان كه طبق آيه 92 سوره توبه گريه مىكردند و اشك مىريختند كه چرا وسيله شركت در جنگ ندارند : تَوَلَّوْا وَأَعْيُنُهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ